مدیر عامل شرکت عمران شهر جدید صدرا: مشارکت به عنوان اساسی ترین عنصر در دستیابی به اهداف توسعه به ویژه توسعه شهری

گزارشی از اقدامات قابل توجه شرکت عمران شهر جدید صدرا در سال ۹۷
۱۳۹۷-۱۲-۱۱
گزیده ای از مراسم افتتاح و آغاز عملیات اجرایی پروژه های عمرانی شرکت عمران صدرا + فیلم
۱۳۹۷-۱۲-۱۲

مدیر عامل شرکت عمران شهر جدید صدرا: مشارکت به عنوان اساسی ترین عنصر در دستیابی به اهداف توسعه به ویژه توسعه شهری

  1. پروژه های مشارکتی چقدر در توسعه شهرهای جدید موثر هستند؟

مشارکت به عنوان اساسی ترین عنصر در دستیابی به اهداف توسعه به ویژه توسعه شهری از اهمیت خاصی برخوردار است. یکی از مباحث اصلی در توسعه شهرها و ایجاد زیرساخت های آن ، حضور بخش خصوصی فعال و سرمایه گذاری توسط این بخش می باشد. به عبارت دیگر مشارکت بخش خصوصی، به عنوان رهیافتی در تأمین منابع پایدار مالی پروژه های توسعه شهری است. مدیران شهری به این نتیجه رسیده اند که به دلیل کمبود منابع مالی و محدودیت های ساختاری، بدون دخالت، مشارکت و سرمایه گذاری مردم، فرآیند آبادانی و توسعه شهر تا حدودی با کندی مواجه خواهد گردید از این رو، ضرورت مشارکت مؤثر مردم و بخش خصوصی در تحقق پیشرفت و توسعه شهر برای مدیران محرز گردیده است. این نقطه نظر در خصوص مدیریت و توسعه شهری در شهرهای جدید بویژه در ساختار شرکت های عمران شهرهای جدید نیز قابل پیگیری است. عدم تحقق افق های جمعیتی شهرهای جدید باعث اختلال در شکل گیری نظام عرضه و تقاضا در این شهرها و در نتیجه از بین رفتن نظام پایدار اقتصادی گردیده است. برون رفت از این شرایط مستلزم ایجاد محیط شهری مطلوب و با کیفیت است که این امر صرفا از طریق منابع محدود مالی حاصل از فروش و واگذاری اراضی در اختیار ساختار مدیریتی شهرهای جدید قابل دستیابی نیست. وارد شدن بخش خصوصی به عنوان یک توسعه گر و شریک مالی مطمئن می تواند جریانی جدید از فرآیندهای اقتصادی را در شهرهای جدید پایه گذاری کند چرا که الزام این بخش به سرمایه گذاری های سودآور باعث می شود جریان سرمایه گذاری، ساخت و بهره برداری در نظامی از پایین به بالا و از اجتماع به حاکمیت صورت گیرد و تبلیغات، بازاریابی و رقابت ایجاد شده توسط این بخش در راستای کسب سود بیشتر، عامل شکل گیری زمینه های شغلی و اقتصادی پایدار، افزایش ارزش املاک و ایجاد امنیت فکری در سرمایه گذاری های آتی و توسعه پایدار شهری خواهد بود.

  • برای جذب سرمایه گذاری چه اقداماتی انجام شده است؟

اولین اقدام در مسیر جذب سرمایه گذار، معرفی و بسترسازی شناخت دقیق از فرصت های سرمایه گذاری در شهرهای جدید است. از این رو برگزاری و شرکت در همایش ها و نمایشگاه های مرتبط با حوزه های توسعه شهری و پیوند با بخش خصوصی یکی از فعالیت های جاری شرکت می باشد. همچنین انعقاد قراردادهای مشارکتی با موضوع احداث مراکز محلات به‌منظور تامین سرانه های خدماتی در سطح محلات شهر و نیز احداث ۲۵هزار واحد مسکونی در قالب برنامه ششم توسعه از طریق مشارکت در ساخت و مشارکت در محله سازی از جمله اقدامات و فعالیت های شرکت عمران صدرا در این زمینه است. اما اصلی‌ترین برنامه بلند مدت و بنیادین شهر جدید صدرا که در سند راهبردی توسعه شهر جدید صدرا (CDS) در ذیل برنامه های عملیاتی دارای اولویت به آن پرداخته شده است تدوین طرح جامع مدیریت اقتصادی و سرمایه گذاری شهر صدرا می باشد. طراحی فرایند مشارکت در پروژه های شهری با بکارگیری مشارکت عمومی خصوصی (PPP) ، تهیه شناسنامه سرمایه گذاران و تشکیل بانک های اطلاعاتی ویژه در حوزه های مرتبط و کلیدی فعال در زمینه اقتصاد شهری، تاسیس سازمان سرمایه گذاری و مشارکت های مردمی شهر صدرا، شناسایی و ارائه راهکارهای برون رفت از موانع اجرایی، اداری، حقوقی و برنامه‌ریزی پیش روی تحقق پذیری مشارکت و جذب سرمایه، اتخاذ سازوکارهای کاهش ریسک محیط اقتصادی سرمایه گذاری و … از جمله مهمترین اقدامات ذیل برنامه مذکور می باشد.

  • توسعه حمل ونقل عمومی و توجه به ریل پایه بودن شهر چه تاثیری در جمعیت پذیری شهر دارد؟

با توجه به اینکه عموما شهرهای جدید به عنوان یکی از راه‌حل‌های مشکلات سرریز جمعیتی شهرمادر شناخته می‌شوند؛ بنابراین افزایش یکپارچگی، افزایش دسترسی و توسعه حمل‌ونقل همگانی میان شهرمادر و شهرهای جدید نه تنها موجب رونق اقتصادی در شهرهای جدید می شود بلکه افزایش مطلوبیت و در نتیجه میل به سکونت را نیز درپی خواهد داشت.

یکی از راه های افزایش دسترسی برای شهرهای جدید، ایجاد و توسعه خدمات حمل و نقل همگانی و به خصوص حمل و نقل ریلی میان شهر مادر و شهرهای جدید می باشد، افزایش دسترسی به حمل و نقل همگانی با توجه به سطح اقتصادی ساکنین شهرهای جدید که عموما به واسطه توان مالی پایین به حومه ها نقل مکان می کنند را می توان از مهمترین اقدامها در جهت بهبود کیفیت زندگی در شهرهای جدید برشمرد.

با توجه به وجود کاربری هایی با حوزه عملکرد فرامنطقه ای و فراشهری در شهر جدید صدرا؛ همچون: دانشگاه صنعتی شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی شیراز، بیمارستان پیوند اعضا، بیمارستان سوانح سوختگی و …، تقاضای سفر میان شهر شیراز و شهر جدید صدرا یک طرفه و تنها به سمت شیراز نیست و لزوم ایجاد و توسعه دسترسی مناسب از شهر شیراز به شهر جدید صدرا را دو چندان می کند.

در حال حاضر مطالعات قطاربرقی شهرجدید صدرا به مادرشهر شیراز تحت نظر این شرکت درحال مطالعه می باشد و طبق توافق صورت گرفته خط شهرجدید صدرا در امتداد خط ۳ قطارشهری شیراز و به صورت پیوسته قابل بهرهبرداری خواهد بود. با توجه به طراحی شبکه، مسافران سوارشده از شهرجدید صدرا می توانند بدون تغییر خط به مقاصد ۱ – ایستگاه راه آهن شیراز ۲ – پایانه درون شهری و برون شهری شمال غرب شیراز  3 – ایستگاه میرزای شیرازی دسترسی پیدا کنند. همچنین با یک تغییر خط مسافران صدرا می توانند به خط ۱ قطارشهری شیراز که از مهمترین مراکز تجاری اداری شهر شیراز عبور می کنند دسترسی داشته باشند. بنابراین با کاهش فاصله زمانی و بارمالی جابجایی میان شهر شیراز و شهرجدید صدرا، قطعا افزایش سهولت جابجایی جمعیتی و جمعیت پذیری برای شهرجدید را درپی خواهد داشت.

در راستای توسعه خدمات اتوبوسرانی نیز مطالعات ساماندهی حمل‌ونقل و ترافیک تحت نظر شرکت عمران شهرجدید صدرا در حال مطالعه بوده که طبق شرح خدمات آن، مکانیابی ایستگاه‌های اتوبوس و بهینه سازی خطوط، ناوگان و … خروجی مطالعات مذکور خواهند بود که از یک سو موجب افزایش سطح دسترسی به ایستگاههای قطاربرقی خواهد شد و از سوی دیگر خلا دسترسی به مقاصد خارج از سطح خدمات رسانی ایستگاه های قطاربرقی را جبران خواهند کرد.

  • برای اینکه شهر جدید به شهری پیاده محور تبدیل شود چه فعالیت هایی انجام شده است؟

طبق مطالعات صورت گرفته، فاکتورهای شکل شهر شامل: تراکم (جمعیت و کاربری‌های غیرمسکونی)، طرح و شاخص‌های دسترسی شبکه معابر، اختلاط کاربری، فاصله تا ایستگاه‌های حمل‌ونقل همگانی و فاصله تا مقاصد عمده سفر جز اصلی‌ترین عوامل تأثیرگذار بر کمیت پیاده‌روی به شمار می‌آیند درحالی‌که شاخص‌هایی نظیر راحتی (ایمنی و امنیت)، پاکیزگی و وجود پیاده‌روهای استاندارد، بر کیفیت پیاده‌روی تأثیرگذار هستند.

توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل عمومی (TOD) که غالباً پیرامون ایستگاه‌های مترو طراحی می‌شوند یکی از مؤثرترین راه‌حل‌ها به‌منظور تشویق استفاده از حمل‌ونقل غیرموتوری، کاهش آلودگی هوا و بهبود  سلامت جامعه محسوب می‌شوند. که اساس این نوع توسعه، تراکم، اختلاط کاربری و توسعه دوستدار محیط می‌باشد.

درحال حاضر مکان یابی ایستگاه قطاربرقی شهرجدید صدرا براساس قابلیت توسعه حمل و نقل عمومی محور به صورت مشترک در مطالعات قطاربرقی و مطالعات ساماندهی حمل و نقل و ترافیک در حال انجام می باشد و طبق برنامه ریزی و طراحی های صورت گرفته پتانسیل زمین های مجاور از این نظر کاملا مورد بررسی قرار می گیرند. قابل ذکر است که انجام مطالعات TOD نیز به صورت مجزا و مفصل در مرحله برنامه ریزی قراردارد.

توجه به توسعه محله محور و مکان گزینی کاریری ها با توجه به شعاع عملکرد آن ها به خصوص وجود کاربری های روزانه در فاصله مناسب از پهنه های مسکونی امکان و تمایل ساکنان را برای سفرهای پیاده در شهر جدید صدرا افزایش داده است.

از دیگر فعالیت های صورت گرفته درجهت افزایش پیاده مداری، می توان به مطالعه کوریدورهای پیاده و دوچرخه (در مقیاس ۱:۲۰۰۰) و همچنین اصلاح هندسی تقاطع ها در طرح ساماندهی حمل و نقل و ترافیک شهرجدید صدرا اشاره نمود که نتنها موجب افزایش سهولت و ایمنی عبور خودروها می شود بلکه افزایش ایمنی عبور و حرکت پیاده و دوچرخه را نیز در پی خواهد داشت.

  • هوشمند سازی چقدر می‌تواند در رشد و توسعه شهر مؤثر باشد و نیازمند چه اقداماتی است؟

با توجه به تعریف، یک شهر هوشمند، شهری است که به خوبی در ۶ حوزه کلیدی توسعه شهری فعالیت می کند، به صورتی که براساس ترکیبی «هوشمندانه» از سرمایه گذاری و فعالیت های شهروندان، مستقل و آگاهانه ساخته شده باشد. حوزه های کلیدی توسعه شهری به موارد ذیل قابل تفکیک می باشند.

  • حکمروایی هوشمند، شهروند هوشمند، محل زندگی هوشمند، اقتصاد هوشمند، حمل و نقل هوشمند، انرژی هوشمند.

عموما در یک شهر هوشمند فناوری اطلاعات منطبق با اهداف و سیاست های ذیل مورد استفاده قرار می گیرند.

  • استفاده کارآمدتر از زیرساخت های فیزیکی (جاده ها، محیط زیست و دیگر دارایی های فیزیکی) از طریق هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل داده ها برای حمایت از رشد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قوی و سالم
  • بکارگیری کارآمد از فرآیندهای نوآوری باز و مشارکت الکترونیکی، بهبود هوش جمعی از طریق حاکمیت الکترونیکی و با مشارکت مردم محلی در حکومت و تصمیم گیری های محلی
  • یادگیری، انطباق و نوآوری و در نتیجه پاسخگویی موثرتر و سریعتر به شرایط در حال تغییر با بهبود هوش شهر

در شهرهای جدید با توجه به قابلیت و امکان پذیری ساخت و توسعه بسیاری از زیر ساخت ها، انجام اقدامات ذیل می تواند کارآمدی استفاده از منابع را به شدت افزایش دهد:

  • نظرسنجی از ساکنین در خصوص اولویت بندی اجرای پروژه ها و نیازسنجی
  • نصب تابلوهای اطلاع رسانی الکترونیکی
  • حمل و نقل الکتریکی و شبکه ای: سبز شدن چراغ راهنما در تقاطع ها هنگام نزدیک شدن وسایل حمل و نقل همگانی،
  • اطلاع رسانی آنلاین در مورد زمان رسیدن اولین وسیله حمل و نقل همگانی به ایستگاه
  • انجام و پیگیری فرآیندهای رسمی و دولتی از طریق گوشی های همراه
  • کنترل و مانیتورینگ مصرف سوخت و انرژی
  • ارائه خدمات اینترنت وایرلس در فضاهای شهری
  • ارائه داده های شفاف و آنلاین از وضعیت معابر و زیرساخت ها
  • ارائه خدمات آموزشی الکترونیکی رایگان به ساکنین
  • مدیریت پایگاه دادهای املاک به منظور شفافسازی و جلوگیری از بورس بازی
  • ارائه نقشه های مکان یاب بر اساس فعالیت های اداری، تجاری، درمانی (نزدیک ترین خودپرداز)
  • ایجاد و ارائه تورهای مجازی از مکان های مورد توجه ساکنین
  • ایجاد سامانه هوشمند مرکزی در خصوص اتفاقات میان پلیس راهنمایی و رانندگی، کلانتری، آتش نشانی، اورژانس و غیره
  • مردم چگونه می‌توانند در ایجاد هویت شهر مشارکت داشته باشند؟

یکی از مسائل مهم در برنامه‌ریزی شهری، بحث مشارکت پایدار مردم در بخش‌های مختلف است. نقش مشارکت مردم در توسعه و رابطه متقابل دولت و مردم مشارکت‌کننده باید در هر برنامه توسعه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی موردتوجه واقع شود. تأثیر این عامل به نحوی است که بدون مشارکت مردم، توسعه پایدار شهری امکان‌پذیر نیست.

هویت، مقوله‌ای هنجاری است که بحث در مورد آن مستلزم ارزش‌گذاری و موضع‌گیری هنجاری است. هویت، به معنای احساس تعلق و اینهمانی با محیط در نظر گرفته شده است و در معیارهای چون احساس امنیت، خاطره‌انگیزی، حس تعلق و وابستگی به‌منظور ارزیابی تدوین شده است. درواقع هویت یعنی اینکه ما از نظر شخصی و جمعی کیستیم؟  ازاین‌رو مردم سنگ بنای هویت یک مکان هستند. هویت مقوله‌ای درونی است و از طریق پذیرش جمعی ایجادشده و مانا می‌گردد. این امر انسانی تنها از طریق مشارکت انسان‌ها ساخته می‌شود.

پر واضح است که شهرهای جدید برای انسان ساخته می‌شوند، از این رو برنامه ریزی در این شهرها باید با توجه به سلایق و جغرافیای رفتاری انسان ها شکل گیرد زیرا احترام به موجود انسانی مهمترین شاخص هویت بخشی به شهر جدید است. ایجاد فضاهای عمومی اجتماع پذیر، توجه به تفاوت های فرهنگی، اقلیمی و قومی در طرح های توسعه شهری، فراهم آوردن زمینه های آموزش شهروندی، ایجاد حس غرور به داشته های ملی، قومی و فرهنگی، ایجاد انگیزه در شهروندان به مشارکت فعال در شهر، ایجاد فضای اعتماد آفرین در همکاری با سازمان ها و نهادهای دولتی و ایجاد بسترهای قانونی جهت به عهده گیری مسئولیت های اجتماعی می تواند زمینه ساز مشارکت مؤثر شهروندان در ساخت شهر و تقویت هویت شهری باشد.

روابط عمومی شرکت عمران شهر جدید صدرا